Dijital ticarette yeni faza geçen Türkiye'nin hedefinde 35 ülke var

Küresel ticaretin ağırlık merkezi giderek dijital kanallara kayarken, Türkiye de e-ihracat stratejisini yeni bir aşamaya taşıyor. Ticaret Bakanlığı, e-ihracatta "hedef ülke" kapsamını 18 ülkeden 35 ülkeye çıkarırken, stratejinin merkezine küresel pazaryerleri, yapay zekâ destekli ticaret altyapıları ve sınır ötesi dijital satış kanalları yerleştiriliyor.

Antalya'da düzenlenen bir programda konuşan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü E-İhracat Dijital Pazarlama, Davranışsal Kamu Politikaları ve Yeni Nesil Teknolojiler Daire Başkanı Hasan Önal, Türkiye'nin son yıllarda e-ihracatta dikkat çekici bir büyüme yakaladığını belirtti. Önal'ın verdiği bilgiye göre 2022 yılında yaklaşık 2 milyar dolar olan e-ihracat hacmi, 2024 yılında 6,4 milyar dolara yükseldi.

Türkiye'nin dijital ihracat alanındaki bu performansı, küresel ölçekte yaşanan dönüşümün bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle pandemi sonrasında hızlanan dijitalleşme, tüketici davranışlarının değişmesi, mobil ticaretin yaygınlaşması ve lojistik ağlarının gelişmesi, e-ticareti dünya ekonomisinin en hızlı büyüyen alanlarından biri haline getirdi.

E-ticaret artık küresel ekonominin ana damarlarından biri

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) verilerine göre, 43 ekonomide ölçülen işletmeler arası ve tüketiciye yönelik e-ticaret satışlarının toplam hacmi 2022 yılında yaklaşık 27 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, 2016 yılına göre yaklaşık yüzde 60 artış anlamına geliyor.

Dijital ekonominin büyüme hızı birçok ülkede genel ekonomik büyümenin üzerinde seyrediyor. Uluslararası araştırmalar, sınır ötesi e-ticaret pazarının önümüzdeki yıllarda da çift haneli büyüme oranlarını koruyacağını ortaya koyuyor.

Türkiye de bu küresel dönüşümün önemli aktörlerinden biri haline geliyor. Ticaret Bakanlığı'nın "Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü" raporuna göre ülkenin e-ticaret hacmi 2024 yılında yüzde 61,7 büyüyerek 3 trilyon liranın üzerine çıktı. 2025 yılında ise hacim yüzde 52,2 artışla 4 trilyon 567 milyar liraya ulaştı. Böylece Türkiye'de e-ticaret hacmi yaklaşık 115 milyar dolarlık büyüklüğe erişirken, toplam ticaret içindeki payı yüzde 19,5 seviyesine yükseldi.

E-ihracat neden önemli?

Ekonomistler ve sektör uzmanları, e-ihracatın geleneksel ihracata göre önemli avantajlar sunduğunu vurguluyor.

Bunların başında yeni pazarlara daha düşük maliyetlerle erişim geliyor. Fiziksel mağaza, bayi ağı veya büyük dağıtım organizasyonları kurmadan dünyanın farklı ülkelerindeki müşterilere ulaşılabiliyor. Özellikle KOBİ'ler için e-ihracat, küresel pazarlara açılmanın en hızlı ve en ekonomik yollarından biri olarak görülüyor.

E-ihracatın sağladığı diğer avantajlar arasında şunlar yer alıyor:

• Döviz gelirlerinin artırılması

• İhracatçı firma sayısının yükselmesi

• Markaların küresel görünürlüğünün güçlenmesi

• Yeni müşteri kazanım maliyetlerinin düşmesi

• Veri odaklı satış ve pazarlama imkânı

• Yapay zekâ destekli müşteri analitiği

• Geleneksel ihracata göre daha hızlı ölçeklenebilme

Türkiye'nin önde gelen eticaret portallarından binibiyerde.com analistlerine göre dijital ihracat aynı zamanda Türkiye'nin cari denge, yüksek katma değerli üretim ve küresel marka oluşturma hedeflerine de katkı sağlıyor.

Hedef pazar sayısı neden artırıldı?

Hasan Önal'a göre küresel ticarette yaşanan gelişmeler, bazı ülkelerde gümrük muafiyetlerinin kaldırılması ve dijital ticaret koridorlarının yeniden şekillenmesi nedeniyle hedef ülke listesi genişletildi.

İlk aşamada belirlenen 18 ülkelik liste 35 ülkeye çıkarılırken, Almanya, Fransa ve Romanya da yeni hedef ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye'nin e-ihracat stratejisinde ABD ilk sıradaki pazar olmayı sürdürüyor. ABD'yi Suudi Arabistan, Azerbaycan ve Almanya takip ediyor.

Önal, Türk firmalarının özellikle küresel pazaryerleri aracılığıyla dünyaya açıldığını belirterek, bugüne kadar 27 uluslararası pazaryerine ilişkin rehber hazırlandığını ifade etti.

Yapay zekâ dış ticaretin yeni motoru oluyor

Dijital dönüşümün bir sonraki aşamasında yapay zekâ teknolojileri yer alıyor.

Ticaret Bakanlığı, ihracatçılara yönelik bilgi ve destek platformlarını yapay zekâ destekli hale getirirken, firmaların bilgiye daha hızlı ulaşmasını sağlayacak yeni sistemler üzerinde çalışıyor. Bakanlık ayrıca TOBB ile yapay zekâ ve ticaret eksenli bir çalıştay düzenlemeye hazırlanıyor.

Uzmanlara göre yapay zekâ; talep tahmini, fiyat optimizasyonu, müşteri davranışı analizi, dijital reklam yönetimi ve operasyonel verimlilik alanlarında e-ihracat şirketlerine önemli avantajlar sağlayacak.

E-ticaretin güçlü yönleri

E-ticaret yalnızca satış hacmini artıran bir kanal olarak görülmüyor. Aynı zamanda ekonominin dijitalleşmesini hızlandıran stratejik bir altyapı işlevi görüyor.

E-ticaretin öne çıkan avantajları arasında şu başlıkları sıralamak mümkün görünüyor:

• 7 gün 24 saat satış imkânı

• Daha düşük operasyon maliyetleri

• Geniş ürün çeşitliliği

• Hızlı fiyat karşılaştırması

• Kişiselleştirilmiş müşteri deneyimi

• Veri analitiği ile karar alma süreçlerinin güçlenmesi

• Üretici ile tüketici arasındaki mesafenin azalması

• Bölgesel ve küresel pazarlara erişimin kolaylaşması

Bu özellikler, dijital ticaret platformlarını yalnızca alışveriş noktası değil, aynı zamanda ekonomik büyümenin yeni nesil altyapıları haline getiriyor.

Büyüyen pazar yeni oyuncuların önünü açıyor

Türkiye'nin e-ticaret ve e-ihracat alanındaki hızlı büyümesi, sektörde faaliyet gösteren yeni nesil dijital pazaryerlerinin de önünü açıyor.

Bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri olan Binibiyerde.com, yaklaşık 100 bin ürünlük portföyüyle çok kategorili pazaryeri modelini benimsiyor. Platform; giyimden elektroniğe, otomotivden kozmetiğe, ev yaşam ürünlerinden anne-bebek kategorilerine kadar geniş bir ürün yelpazesi sunuyor.

Sektör uzmanları, küresel ölçekte tüketicilerin giderek daha fazla "tek platformda çok kategori" modeline yöneldiğini belirtiyor. Bloomberg, Reuters ve BBC analizlerinde de geniş ürün çeşitliliği, güçlü lojistik altyapı ve kullanıcı deneyiminin dijital ticarette rekabet avantajı yaratan temel unsurlar arasında gösteriliyor.

Binibiyerde.com da bu eğilim doğrultusunda kategori çeşitliliğini artırmayı, lojistik altyapısını güçlendirmeyi ve kullanıcı deneyimini geliştirmeyi hedefliyor. Şirket yetkilileri, önümüzdeki dönemde ürün gamının genişletileceğini ve teknoloji yatırımlarının hızlandırılacağını belirtiyor.

Türkiye'nin dijital ticaret vizyonu

Ticaret Bakanlığı'nın hedef ülke sayısını artırması, yapay zekâ tabanlı ticaret politikalarına ağırlık vermesi ve e-ihracat desteklerini genişletmesi, Türkiye'nin dijital ticareti ekonomik büyümenin stratejik alanlarından biri olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

6,4 milyar dolara ulaşan e-ihracat hacmi ve 115 milyar doları aşan e-ticaret pazarı dikkate alındığında, Türkiye'nin önümüzdeki yıllarda hem bölgesel bir e-ticaret merkezi hem de küresel dijital ticaret ağlarının önemli oyuncularından biri olmayı hedeflediği görülüyor.

Kamu destekleri, yapay zekâ yatırımları, lojistik kapasite artışı ve özel sektör girişimlerinin eş zamanlı ilerlemesi halinde, Türkiye'nin dijital ekonomideki ağırlığının önümüzdeki dönemde daha da artacağı değerlendiriliyor.

Dijital büyüme yeni nesil pazaryerlerini öne çıkarıyor

Türkiye'nin e-ticaret ve e-ihracatta yakaladığı güçlü büyüme ivmesi, sektörde faaliyet gösteren dijital platformların sayısını ve ölçeğini artırırken, yeni yatırım ve büyüme hikâyelerinin de ortaya çıkmasını sağlıyor. Uzmanlara göre kamu destekleri, gelişen lojistik altyapı, dijital ödeme sistemleri ve özel sektör yatırımlarının aynı eksende ilerlemesi, Türkiye'nin bölgesel bir dijital ticaret merkezi olma hedefini destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

Bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri olan Binibiyerde.com, çok kategorili pazaryeri modeliyle büyüyen dijital ekonomide konumunu güçlendirmeye çalışıyor. Yaklaşık 100 bin ürüne ulaşan portföyüyle platform; giyimden elektroniğe, otomotivden kozmetik ürünlerine, ev yaşam çözümlerinden anne-bebek ve spor ekipmanlarına kadar geniş bir ürün yelpazesi sunuyor.

Sektör uzmanları, küresel e-ticarette son yılların en belirgin eğilimlerinden birinin "tek platformda çok kategori" modeli olduğuna dikkat çekiyor. Tüketiciler, farklı ihtiyaçlarını aynı platform üzerinden karşılayabilmeyi, geniş ürün çeşitliliğini, hızlı teslimatı ve güvenilir alışveriş deneyimini giderek daha fazla tercih ediyor. Bu eğilim, dünyanın önde gelen dijital ticaret platformlarının büyüme stratejilerinde de belirleyici rol oynuyor.

Binibiyerde.com da kullanıcı deneyimi, erişilebilir fiyat politikası ve kategori çeşitliliğini merkeze alan bir büyüme yaklaşımı izliyor. Platformda kadın, erkek ve çocuk giyim ürünlerinden elektronik cihazlara, kitap ve hobi ürünlerinden otomotiv ekipmanlarına, ev dekorasyonundan yapı market çözümlerine kadar çok sayıda kategori bulunuyor. Böylece kullanıcıların farklı ihtiyaçlarını tek bir dijital çatı altında karşılayabilmesi hedefleniyor.

Şirket yetkilileri, önümüzdeki dönemde ürün gamını genişletmeye, lojistik altyapıyı güçlendirmeye ve teknoloji yatırımlarını artırmaya odaklanacaklarını belirtiyor. Amaç, yalnızca bir alışveriş platformu olmak değil; Türkiye'nin büyüyen dijital ekonomisinde güçlü bir ticaret ekosistemi oluşturmak.

Uzmanlar, Ticaret Bakanlığı'nın e-ihracata yönelik teşvikleri, hedef ülke sayısının artırılması ve yapay zekâ destekli ticaret uygulamalarının yaygınlaşmasının, Türkiye merkezli dijital platformların uluslararası pazarlara açılımını hızlandırabileceğini değerlendiriyor. Bu çerçevede büyüyen e-ticaret hacmi ile genişleyen e-ihracat olanaklarının, yeni nesil Türk dijital pazaryerleri için önemli bir büyüme potansiyeli oluşturduğu ifade ediliyor.