..Ve Balgat'taki Amerikan okulunun 69 yıllık gizemli tarihi deşifre oldu
Tandoğan'da terk edilmiş klasik bir Chevrolet'nin ruhsatından, Soğuk Savaş'ın en büyük sırrı çıktı! Balgat'taki Amerikan Okulu'nda cirit atan CIA ajanları, George W. Bush'un 1978'deki gizemli Ankara ziyareti ve Türkiye'yi dönüştüren 'Truva Atı' operasyonu... Gazeteci Ahmet Köprülü'nün ses getiren araştırması 'Trojans / Ankara'da ABD Ajan Okulu', 69 yıllık saklı tarihi gün yüzüne çıkarıyor!
(AKAJANS) - Soğuk Savaş'ın en sıcak günlerinde Ankara Balgat'ta kurulan ve 1985'e kadar faaliyet gösteren Amerikan Okulu'nun (AHS) perde arkası yaklaşık 70 yıl sonra ilk kez gün yüzüne çıkıyor. Gazeteci Ahmet Köprülü'nün Tandoğan'da gördüğü klasik bir Chevrolet'nin ruhsat belgelerinden yola çıkarak ulaştığı arşivler, başkentin göbeğindeki bir eğitim kurumunun nasıl bir Soğuk Savaş üssüne dönüştüğünü belgeliyor.
Tarih: 1957... İkinci Dünya Savaşı sonrası Sovyet tehdidinin gölgesinde kalan Türkiye, Batı blokuna entegre olma yolunda en kritik adımlarını atmaktadır. Tam da bu süreçte, Ankara Balgat'taki TUSLOG DET-30 askeri üssü bünyesinde, JUSMMAT/JAMMAT desteğiyle bir eğitim kurumu faaliyete geçer: Air Force Dependents School veya kamuoyunda bilinen adıyla Ankara High School (AHS).
Ancak okul yönetimi, 1957-1958 öğretim yılını 'Trojans Yılı', öğrencilerini ise 'Trojans' (Truva Atları) ilan eder. Türkiye'nin kalbine yerleştirilen bu 'Truva Atı', sadece Amerikan askeri personelinin çocuklarına eğitim veren bir okul mu, yoksa diplomasi ve istihbarat ağlarının kesişim noktasındaki bir operasyon merkezi midir?
BİR CHEVROLET'NİN RUHSATINDAN ÇORAP SÖKÜĞÜ GİBİ ULAŞILAN GİZEMLİ YAPI
Araştırmacı gazeteci Ahmet Köprülü'nün kaleme aldığı, editörlüğünü gazeteci Kamuran Akkuş'un üstlendiği ve Hayat Yayınları'ndan çıkan 'Trojans / Ankara'da ABD Ajan Okulu' çalışması, bu devasa sır perdesini aralıyor.
Nefes nefese sürecek gazetecilik koşusunun ilk kıvılcımı, 2006 yılında Tandoğan'daki bir otomobil galerisinde sergilenen 1952 model klasik beyaz bir Chevrolet ile çakılır. Aracın ruhsatındaki resmi yazışmaları ve Ankara Trafik Müdürlüğü'ne yazılan 'emir-rica' niteliğindeki belgeleri takip eden Köprülü, otomobilin ilk sahibinin AHS'nin kurucu müdürü Jack E. Daseler olduğunu tespit eder. Binlerce sayfa evrak, belge ve 1958-1985 yıllığı taranarak sürdürülen çalışma, bir otomobil takibinden Soğuk Savaş'ın derin anatomisine dönüşür.
Ahmet Köprülü
Ahmet Köprülü (Gazeteci - Yazar):
'2006'da gördüğüm o araç beni şu soruya yöneltti: 'Bu otomobil sadece bir taşıt mı, yoksa bir dönemin kapısını açan bir anahtar mı?' İnceledikçe karşıma TUSLOG, JAMMAT ve JUSMMAT sırları çıktı. Kendileri açıkça bu okula 'Trojans' adını vermişti. Yani Truva Atı! Mesaj netti: Sızıyor ve dönüştürüyorlardı.'
'KÜÇÜK AMERİKA' MODELİ VE KÜLTÜREL DÖNÜŞÜM
1950'li yıllarda Ankara, hızla artan Amerikalı nüfusuyla fiziki ve sosyolojik bir değişim geçirmeye başlar. Kentteki konut darlığı ve yükselen kiralar üzerine dönemin Ankara Belediyesi harekete geçer; bugün herkesin bildiği Yenimahalle ilçesinin temelleri bu konut ihtiyacını karşılamak üzere atılır.
Amerikan yaşam tarzı ise Ankara sokaklarında adım adım etkisini gösterir:
* Sosyal Yaşam ve Fast-Food: Yenişehir'de Türkiye'nin ilk Amerikan tarzı fast-food meknı olan Piknik açılır.
* Caz ve PX: Şimdiki Atakule'nin bulunduğu alandaki Sosyal Kulüp'te Erol Pekcan Orkestrası caz konserleri verirken, Türkiye'nin ilk AVM tarzı süpermarketi olan PX, JUSMMAT bünyesinde kapılarını açar.
* Kültürel Etki: Perdeleri açık bırakılan Amerikalı evlerinden süzülen ışıklı yılbaşı ağaçları, otellerde düzenlenen mezuniyet baloları, Cadılar Bayramı kutlamaları ve caddeleri dolduran gümrüksüz Amerikan araçları, başkentte yeni bir yaşam kültürü şekillendirir.
YÖNETİMDE KİMLER VAR? GENERAL, CIA AJANI VE ESRARENGİZ ALBAY
Okulun 1958-1985 yıllıklarındaki yönetim kadrosu incelendiğinde, tablo bir lise profilinden oldukça uzaklaşmaktadır. İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'yı bombalayan TUSLOG generallerinden nükleer fizikçilere, Mason ve İlluminati bağlantılı yöneticilerden CIA mensuplarına kadar pek çok isim okul yönetiminde yer alır.
* 'Aşk Acısı' Kılıfıyla Gelen Ajan: Türkiye'ye sözde aşk acısı çektiği için geldiği belirtilen JAMMAT görevlisi Elisabeth McNeill'in, aslında CIA adına çalışan ve Türkiye'de devasa ABD üslerinin kurulmasına zemin hazırlayan operasyonel bir isim olduğu kitapta belgeleriyle sunulmaktadır.
* Esrarengiz Albay Kamil Homriş: Okul yıllığında 'Colonel' (Albay) rütbesiyle yer alan TSK muvazzaf subayı Kamil Homriş, AHS yönetimindeki en dikkat çekici Türk isimdir. TSK'dan ayrıldıktan sonra Tapu ve Kadastro Lisesi'nde Fransızca öğretmenliğine başlayan Homriş'in yolu, aynı yıllarda bu okulda öğrenci olan teröristbaşı Abdullah Öcalan ile kesişecektir.
EZBER BOZAN FOTOĞRAF: GEORGE W. BUSH 1978'DE ANKARA'DA
Kitapta yer alan en çarpıcı görsel belgelerden biri, ABD eski Başkanı George W. Bush'a aittir. Kamuoyunda Türkiye'ye ilk kez 2004 yılındaki NATO Zirvesi için geldiği bilinen Bush'un, aslında 1978 yılında, henüz bir yıllık eşi Laura ile birlikte Balgat'taki AHS'nin mezunlar günü etkinliğine katıldığı ortaya çıkar. Yıllıkta ismi yazılmayan ancak fotoğraftan teşhis edilen Bush çiftinin, 1978 yılındaki bu 'gizemli' Ankara ziyaretinin gerçek amacı tazeliğini korumaktadır.
BARIŞ GÖNÜLLÜLERİ VE ANADOLU HARİTASI
Büyükelçi Fletcher Warren döneminde AHS öğrencilerinin halkla kaynaşması amacıyla başlatılan 'çarşı-pazar turları', zamanla Türkiye geneline yayılan bir propaganda projesine dönüşür.
Kapatılan Köy Enstitüleri'nin yarattığı boşlukta Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya yayılan Barış Gönüllüleri, köy köy gezerek halkın etnografik, dini ve mezhepsel haritalarını çıkarır. AHS öğrencilerinin de zaman zaman katıldığı bu geziler, kamuoyundan gelen tepkiler üzerine ilerleyen yıllarda sonlandırılmak zorunda kalacaktır.